การยุติการตั้งครรภ์ไม่ได้ส่งผลต่อร่างกายเพียงอย่างเดียว แต่สำหรับบางคน ช่วงเวลาหลังจากนั้นอาจมีความรู้สึกหลายอย่างเกิดขึ้นพร้อมกัน ไม่ว่าจะเป็นความโล่งใจ ความเศร้า ความรู้สึกผิด ความสับสน หรือบางครั้งอาจไม่ได้รู้สึกอะไรเป็นพิเศษ
ไม่มีความรู้สึกแบบไหนที่เป็นความรู้สึกที่ควรจะเป็น
งานวิจัยเกี่ยวกับสุขภาพจิตหลังการยุติการตั้งครรภ์พบว่า การยุติการตั้งครรภ์ไม่ได้เป็นสาเหตุโดยตรงที่ทำให้เกิดภาวะซึมเศร้า วิตกกังวล หรือภาวะเครียดหลังเหตุการณ์สะเทือนใจ (PTSD) ในคนส่วนใหญ่ ขณะเดียวกัน ประสบการณ์ทางอารมณ์ของแต่ละคนสามารถแตกต่างกันได้ ขึ้นอยู่กับสถานการณ์ชีวิต เหตุผลในการตัดสินใจ การสนับสนุนจากคนรอบตัว รวมถึงแรงกดดันและการตีตราที่ได้รับจากสังคม
ดังนั้น การดูแลใจหลังการยุติการตั้งครรภ์จึงไม่ใช่การพยายามทำให้ตัวเองหายเศร้าให้เร็วที่สุด แต่เป็นการให้พื้นที่กับตัวเองในการรับรู้และค่อย ๆ ผ่านประสบการณ์นี้ไปในจังหวะที่เหมาะกับตัวเอง
ความรู้สึกหลังการยุติการตั้งครรภ์ อาจมีได้หลายรูปแบบ
บางคนอาจรู้สึกโล่งใจ เพราะสถานการณ์ที่สร้างความกังวลได้รับการคลี่คลาย ขณะที่บางคนอาจรู้สึกเศร้า สูญเสีย รู้สึกผิด หรือคิดย้อนกลับไปถึงสิ่งที่เกิดขึ้น
ความรู้สึกเหล่านี้สามารถเกิดขึ้นพร้อมกันได้ เช่น อาจรู้สึกว่า “นี่เป็นการตัดสินใจที่เหมาะสมกับชีวิตของเราในเวลานั้น”และในขณะเดียวกันก็ยังรู้สึกเศร้ากับสิ่งที่เกิดขึ้นได้
การมีความรู้สึกหลายอย่างพร้อมกันไม่ได้หมายความว่าเราตัดสินใจผิด
งานวิจัยระยะยาวจาก Turnaway Study ซึ่งติดตามผู้หญิงหลังการยุติการตั้งครรภ์ พบว่าความรู้สึกที่พบได้มากคือ “ความโล่งใจ” และเมื่อเวลาผ่านไป ความเข้มข้นของอารมณ์ทั้งด้านบวกและด้านลบมีแนวโน้มลดลง นอกจากนี้ ผู้เข้าร่วมส่วนใหญ่ยังคงมองว่าการยุติการตั้งครรภ์เป็นการตัดสินใจที่เหมาะสมสำหรับตนเอง แม้เวลาจะผ่านไปหลายปี
5 วิธีดูแลใจตัวเองหลังการยุติการตั้งครรภ์
1. อนุญาตให้ตัวเองรู้สึก โดยไม่ต้องรีบตัดสินความรู้สึกนั้น
คุณไม่จำเป็นต้องบอกตัวเองว่าไม่ควรเศร้า เพียงเพราะเป็นการตัดสินใจของตนเองเอง และในทางกลับกันคุณก็ไม่จำเป็นต้องรู้สึกผิดหากสิ่งที่รู้สึกหลังจากนั้นคือความโล่งใจ
ลองสังเกตความรู้สึกที่เกิดขึ้นโดยไม่รีบตัดสินว่าเป็นเรื่องดีหรือไม่ดี เช่น
“ตอนนี้ฉันกำลังรู้สึกเศร้า”
“ฉันยังคิดถึงสิ่งที่เกิดขึ้นอยู่”
“ฉันรู้สึกโล่งใจ แต่ก็มีบางส่วนที่ยังเสียใจ”
เพียงแค่ยอมรับว่าความรู้สึกนั้นกำลังเกิดขึ้น ก็เป็นส่วนหนึ่งของการดูแลตัวเองแล้ว
2. ให้เวลากับร่างกายและจิตใจได้พัก
หลังการยุติการตั้งครรภ์ ร่างกายยังอยู่ในช่วงของการฟื้นตัว การพักผ่อนให้เพียงพอ รับประทานอาหารตามปกติ และค่อย ๆ กลับไปทำกิจวัตรประจำวันที่เหมาะสมกับสภาพร่างกาย สามารถช่วยให้รู้สึกมั่นคงขึ้นได้
ยังไม่จำเป็นต้องรีบเข้มแข็ง หากความรู้สึกยังคงต้องการใช้เวลาในการค่อยๆ ฟื้นคืน ตามความเป็นจริง
3. เลือกพูดคุยกับคนที่ทำให้เรารู้สึกปลอดภัย
การยุติการตั้งครรภ์ยังเป็นเรื่องที่มีการตีตราในหลายสังคม การถูกตำหนิ ถูกตัดสิน หรือรู้สึกว่าต้องปกปิดประสบการณ์ของตนเอง อาจเพิ่มความเครียดและความทุกข์ทางใจได้
หากต้องการพูดถึงสิ่งที่เกิดขึ้น ลองเลือกคนที่สามารถรับฟังโดยไม่ตัดสิน เช่น คู่รัก เพื่อน สมาชิกในครอบครัว หรือบุคลากรด้านสุขภาพและสุขภาพจิตที่มีความเข้าใจเรื่องการยุติการตั้งครรภ์
และหากยังไม่พร้อมเล่าเรื่องนี้ให้ใครฟัง ก็มีสิทธิ์ที่จะเก็บเรื่องนี้ไว้เป็นเรื่องส่วนตัวเช่นกัน
4. ระวังเสียงตำหนิตัวเอง
บางครั้งสิ่งที่ทำให้เจ็บปวดอาจไม่ใช่เพียงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น แต่เป็นประโยคที่พูดกับตัวเองซ้ำ ๆ เช่น
“ฉันเป็นคนไม่ดีหรือบาปหรือเปล่า”
“ถ้าวันนั้นฉันเลือกอีกแบบล่ะ”
“ฉันควรทำได้ดีกว่านี้ไหม”
หากพบว่าตัวเองกำลังคิดแบบนี้ ลองย้อนกลับไปมองบริบทในวันที่ต้องตัดสินใจว่า ในเวลานั้นเรากำลังเผชิญกับอะไร มีข้อจำกัดอะไร และอะไรคือเหตุผลที่ทำให้เราตัดสินใจเช่นนั้น
เราไม่จำเป็นต้องมองการตัดสินใจในอดีตด้วยข้อมูลและสถานการณ์ที่เรามีในวันนี้
บางครั้งประโยคที่อ่อนโยนกว่าอาจเป็น “ในเวลานั้น ฉันตัดสินใจจากสถานการณ์และสิ่งที่ฉันสามารถทำได้ดีที่สุดแล้ว”
5. ขอความช่วยเหลือเมื่อรู้สึกว่ารับมือคนเดียวไม่ไหว
แม้ว่าหลักฐานทางวิชาการไม่ได้พบว่าการยุติการตั้งครรภ์ทำให้เกิดปัญหาสุขภาพจิตในคนส่วนใหญ่ แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะต้องผ่านประสบการณ์นี้ได้โดยไม่ต้องการความช่วยเหลือ
บางคนอาจกำลังเผชิญปัญหาอื่นร่วมด้วย เช่น ความขัดแย้งกับคู่รัก การถูกกดดันในการตัดสินใจ ปัญหาทางการเงิน ความรุนแรงในความสัมพันธ์ การขาดคนสนับสนุน หรือมีปัญหาสุขภาพจิตอยู่ก่อนแล้ว
หากความเศร้า ความรู้สึกผิด ความวิตกกังวล หรือความคิดเกี่ยวกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นรบกวนการใช้ชีวิตอย่างต่อเนื่อง เช่น นอนไม่หลับเรื้อรัง รับประทานอาหารไม่ได้ ไม่สามารถทำงานหรือเรียนได้ หรือรู้สึกว่าความทุกข์นั้นมากเกินกว่าจะรับมือด้วยตัวเอง การพูดคุยกับนักจิตวิทยา ผู้ให้การปรึกษา หรือบุคลากรด้านสุขภาพจิตยังสามารถเป็นอีกหนึ่งทางเลือกในการดูแลตัวเอง
การขอความช่วยเหลือไม่ได้หมายความว่าเราจัดการชีวิตของตัวเองไม่ได้ แต่หมายถึงเราไม่จำเป็นต้องจัดการทุกอย่างเพียงลำพัง หากหลังการยุติการตั้งครรภ์ คุณรู้สึกว่ามีบางความรู้สึกที่อยากพูดคุยหรือไม่อยากรับมือเพียงลำพัง พริบตาอุ่นไอ มีบริการพูดคุยและให้คำปรึกษาด้านสุขภาพใจภายหลังการยุติการตั้งครรภ์ ในพื้นที่ที่พร้อมรับฟังโดยไม่ตัดสิน
สามารถติดต่อนัดหมายเพื่อพูดคุยได้ทาง LINE Official: @9999ab
- เอกสารอ้างอิงWorld Health Organization. (2025). Abortion care guideline: Executive summary, 2nd ed. World Health Organization.
- National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. (2018). The Safety and Quality of Abortion Care in the United States. Washington, DC: The National Academies Press. https://doi.org/10.17226/24950
- Biggs, M. A., Upadhyay, U. D., McCulloch, C. E., & Foster, D. G. (2017). Women’s mental health and well-being 5 years after receiving or being denied an abortion: A prospective, longitudinal cohort study. JAMA Psychiatry, 74(2), 169–178.
- Rocca, C. H., Samari, G., Foster, D. G., Gould, H., & Kimport, K. (2020). Emotions and decision rightness over five years following an abortion: An examination of decision difficulty and abortion stigma. Social Science & Medicine, 248, 112704.